مهرازان جوان

سلام
نویسنده : نگار اشرفی - ساعت ۱:۳٤ ‎ق.ظ روز پنجشنبه ٥ اردیبهشت ،۱۳٩٢
 

دوستان عزیزی از من درخواست فایل پایان نامه ام رو کرده بودن  که برای چند نفر ایمیل کردم .سعی میکنم به  خلاصه مطالب رو در اختیار دوستانی که درخواست کردند قرار بدم .


 
 
مقدمه ای بر طراحی کلینیک روان و اعصاب
نویسنده : نگار اشرفی - ساعت ۱:۳۱ ‎ق.ظ روز پنجشنبه ٥ اردیبهشت ،۱۳٩٢
 

آنچه برای شروع طراحی هر موضوعی لازم است شناخت ساکنین مکان و مراجعه‌کنندگان به آنجا علی‌الخصوص روابط بین آنان می‌باشد. آنچه که مطالعات یک بیمارستان روان درمانی را مشکل‌تر می‌کند، متفاوت بودن گروه اول و دوم و تعیین برخورد بهینه بین آنهاست. بررسی روابط بین افراد سالم و بیمار به تشکیل بیمارستان‌های اولیه منجر می‌شود و سیر تحول این بیمارستان‌ها در رابطه با فلسفه وجودی و اهداف آنها نشان‌دهنده روندی رو به رشد (از نظر فرهنگی) بوده که بیانگر رابطه صحیح‌تری که انسان با دنیای این گروه از افراد در پیش گرفته است، می‌باشد.

پس از شناخت رابطه میان جامعه بیماران و همچنین فلسفه وجودی بیمارستان روان درمانی و اهداف آن می‌توان گام‌های اول را در جهت اصول طراحی یک بیمارستان روان درمانی برداشت. کیفیت چند منظوره بیمارستان روان درمانی، دوره زمانی نامحدود توسعه آن، منابع سرمایه‌گذاری محدود و غیر قابل پیش‌بینی آن، میزان متغیر حمایت‌های اجتماعی و مردمی و مسئولیت بنیادی جهت تصمیم‌گیری منطقی لزوم اتخاذ برنامه‌ریزی طویل‌المدت را نشان می‌دهد. این برنامه‌ریزی باید متشکل از سه نوع فعالیت باشد: برنامه‌ریزی طرح، برنامه‌ریزی استراتژیک فعالیت‌های قبلی و فعلی را ارزیابی کرده و اقدامات آتی بیمارستان روان درمانی را پایه‌گذاری می‌کند. اهداف و برنامه معین و واقعی را ارائه می‌کند و دستور یک استراتژی  اداری اقتصادی را تدوین می‌نماید (مانند انتخاب روش‌های درمانی و بیماران قابل پذیرش، اصلاح مسائل مالی، نگهداری و مراقبت از بیماران اهداف آموزشی و پژوهشی بیمارستان) نتایج یک برنامه‌ریزی استراتژیک مداوم، چهارچوب اداری لازم را جهت آماده‌سازی طرح سایت فراهم می‌کند. هدف اصلی طرح جامع، ایجاد یک مفهوم سازماندهی فضایی است که به وضوح و همراه با خلاقیت نتایج برنامه‌ریزی استراتژیک را تفسیر می‌کند. ماحصل این هم‌جوشی باید به جای دیکته کردن به راهنمایی طراحی پروژه بپردازد.

در برنامه‌ریزی پروژه تنها بخشی از طرح جامع مورد استفاده قرار می‌گیرد. معمولاً این برنامه‌ریزی در ارتباط با طرح و ایجاد تسهیلات ویژه برای گروه‌های مختلف بیماران می‌باشد (گروه‌های بیماران در حین طراحی جامع مشخص می‌شود). هدف از این مرحله دستیابی به جایگاه مطلوبی است که اهداف مدیریت را تأمین نموده و در این میان استفاده‌کنندگان نیز از آن بهره می‌گیرند. بیمارستان‌های روان درمانی با توجه به ابعاد، اهداف ثابت و دیدگاه طراحان و گردانندگان روش‌های متفاوتی را در این جایگاه مطلوب در پیش می‌گیرند. این روش یا تم انتخاب شده صرفنظر از نوع آن موجبات کاهش تمرکز الگودهی عناصر پیچیده بیمارستان روان درمانی را فراهم می‌آورد که علاوه بر آن فواید دیگری نیز دارد. با مطالعه انواع تم‌ها از سویی و عوامل مؤثر در تم از سوی دیگر نهایتاً می‌توان تمی را به عنوان تم سازمان‌دهنده بیمارستان انتخاب کرد و بیمارستان روان درمانی را بر مبنای آن سامان‌دهی نمود.

پس از بررسی اصول کلی و کسب نتایج حاصله از طریق برنامه‌ریزی جامع می‌توان زمین مناسبی را برای ساخت بیمارستان روان درمانی در نظر گرفت که این کار با بررسی خصوصیات اقتصادی جغرافیایی و دسترسی انجام شده و پس از آن دسترسی انجام شده و پس از آن به مطالعه خصوصیات زمین مورد نظر (منتخب) پرداختیم. پس از انتخاب زمین و شناخت خصوصیات آن بر پایه تصمیمات کلی در طرح جامع و خطوط اصلی راهنمایی طراحی مورد نظر قرار داده می‌شود.

معماری گام بعدی بررسی نمود کالبدی این اهداف و تصمیمات در نمونه‌های موجود سایت است که سبب اجتناب از برخورد نادرست و یا افراطی در طراحی بر اساس این رهنمودها می‌شود. پس از اشراف کلی که اکنون حاصل شده است به طراحی سایت پرداخته می‌شود با آن که طراحی در بیمارستان روان درمانی همزمان با برنامه‌ریزی در ذهن شکل می‌گیرد اما این مرحله انتقال طراحی سایت و جزئیات آن از ذهن طراح به کاغذ می‌باشد. این طراحی‌ها همزمان و هماهنگ پیش می‌روند ولی برای اجتناب از تشتت مطلب توضیح آن در فصل‌های جداگانه آورده می‌شود که هر فصل در برگیرنده حرف‌های کلی نمونه‌ها، برنامه‌ریزی فیزیکی و نهایتاً طراحی می‌باشد.


 
 
مروری بر تاریخ روانپزشکی جهان
نویسنده : نگار اشرفی - ساعت ۱:۱۸ ‎ق.ظ روز پنجشنبه ٥ اردیبهشت ،۱۳٩٢
 

در یونان قدیم اختلالات روانی را ناشی از علل و امور مافوق‌الطبیعه می‌دانستند و هیچ تسهیلاتی جهت درمان بیماران روانی فراهم نبود و اساس خلقی هر فرد بر مبنای نظریه پزشکان آن زمان بر مبنای اخلاط چهارگانه بوده است (خون – سودا – بلغم و صفرا) و این اخلاط را ناشی از ترکیب چهار عنصر کیفیت اصلی طبیعی یعنی سرما، گرما، رطوبت و خشکی می‌دانستند.

 

افراد بر حسب چهار مزاج مربوط به این اخلاط طبقه‌بندی می‌شدند یعنی مزاج‌های (رموی، صفراوی، سودایی و بلغمی) که این تقسیم‌بندی در یونان قدیم اساس خلقی هر فرد را معین می‌کرد. کارکرد شخصیت زمانی به سطح مطلوب می رسید که کراسیس یعنی تداخل و تعادل مناسب بین نیروهای داخلی و خارجی به دست آمد.

- در قرن چهارم قبل از میلاد، افلاطون روان را به سه جزء شهوات، عواطف، منطق و عقل تقسیم‌بندی کرد. این تقسیم‌بندی ساختمان روانی با ایده آگو و سوپر آگو مقایسه می‌شود.

- در اواخر قرن چهارم ارسطو بر این اعتقاد بود که سودا باعث اختلال درک و توهم می‌شود.

- در روم قدیم بیماران روانی مطرود بودند و حتی شکنجه می‌شدند.

- در قرن دوم میلادی مفاهیمی نظیر جنون، مستی و غیره از نظر قانونی مورد بحث قرار گرفت و قوانین جدیدی در مورد ازدواج و طلاق و مالکیت و وصیت‌نامه مبتلایان به اختلال حواس وضع گردید.

- در قرن ششم میلادی مؤسساتی جهت سکوت بیماران روانی در نظر گرفته شد.

- در قرن هفتم میلادی در رابطه با درمان خون گرفتن و استفاده از مسهل‌های مختلف طریقی برای برقرار کردن تعادل در اخلاط بود. ایجاد سوراخ در جمجمه برای درمان صرع و زوال عقل نیز در این دوره انجام می‌شد.

- در اروپای قرون وسطی اصطلاح ملانکولی (مالیخولیا) به طور عمده برای توصیف همه اختلالات روانی به کار می‌رفت.

- در قرن یازدهم میلادی کنستاتین آفریکانوس بنیانگذار دانشکده پزشکی برای اولین بار علائم مشخصه مالیخولیا را شرح داد. اندوه، ترس از ناشناخته، گوشه‌گیری، هذیانات در رابطه با برادران و خواهران و والدین و احساس گناه.

- در قرن سیزدهم میلادی توماس آکیناس علائم عمده‌ای از بیماری‌های روانی را شرح داد. در دوران رنسانس بیماران روانی به عنوان جادوگر و همدست شیطان به شدت مورد شکنجه و آزار قرار می‌گرفتند و حتی سوزانده می‌شدند و این امر در قرن 15 میلادی به اوج خود رسید.

- در قرن شانزدهم میلادی یوهان وایر سرسختانه این رویه را مورد حمله قرار داد و اهمیت رابطه درمانی را دریافت و تأکید کرد که رابطه بین پزشک و بیمار باید صمیمانه و دوستانه و بر اساس امتحان و مشاهده دقیق روانپزشکی باشد.

- در قرن هفدهم و هجدهم یک دوره انتقالی بین وابستگی بی‌چون و چرا به اعتقاد قدیمی در مورد نیروهای مافوق‌الطبیعه تا استفاده از ضوابط متد و لوژیکال علمی بود و طبیب عالیقدر توماس سیدنهام برای اولین بار از مبتلایان به اختلالات عمده روانی به بیماران ضعیف روانی (نوروتیک) نمود.

- در اواخر قرن هجدهم و اوایل قرن نوزدهم در سال 1785، ساختمان بیمارستان روانی یونیفاجیو شروع شد.

در سال 1796، بیمارستان (ری‌تریت) در انگلستان توسط ویلیام توک افتتاح شد. روش درمان غالب در آنجا درمان اخلاقی بود.

- در ابتدای قرن نوزدهم فیلیپ پنیل (Pinel) بیماران روانی فرانسوی را که تا آن زمان در بین جانیان و عقب‌ماندگان ذهنی نگهداری می‌شدند از زنجیرها آزاد کرد و در این قرن به این نتیجه رسید که خصوصیات روانی و ذهنی ذاتی بوده و وابسته به ساختمان‌های خاص مغزی است و روش‌های درمانی با هیپنوتیزم آغاز شد.

اسکیرول نیز در مورد بهبود وضع مؤسسات روانی اقدامات بسیاری انجام داد. در اواخر قرن نوزدهم تحقیقات و جستجو درباره بیماری‌های روانی جنبه مؤثرتر و عامی‌تر به خود گرفت.

- از سال 1920 الی 1960، روانکاوی تفکر روانپزشکی را تشکیل می‌داده است. توجه به مکتب پسکیودینامیک از همان ابتدای قرن بیستم با انتشار کتاب فروید به اسم تعبیرها و رویاها آغاز گردید.

از اوائل دهه 60، تکیه روانپزشکی بر نوروبیولوژی  و نوروفیزیولوژی بوده است که خود ناشی از پیدایش درمان‌های مؤثر دارویی است. البته باید گفت که حتی در زمانی که مکتب روانکاوی در اوج خود بوده است، مهم‌ترین نقش در درمان بیماری‌های روانی بر عهده روانپژشکی زیستی بوده است.

- در سال‌های اخیر گفتنی است که هنوز هاله راز و رمز گرد روانپزشکی برای عامه مردم به کنار نرفته است.

روانپزشکی تنها به بیماری‌های عمده و شدید روانی محدود نمی‌شود بلکه وظیفه مهم دیگر آن پرداختن به گروه عظیم مبتلایان خفیف روانی است که هر پزشکی روزانه با آنها در تماس است و تمدن جدید فشارها و استرس‌هایی را به همراه دارد که میزان شیوع بیماری‌های روانی را افزایش می‌دهد.

البته ضمن توجه به این مسأله باید درباره تأثیر زندگی جدید بر روی روان انسان‌ها مبالغه نشود. هر نسلی به طور تدریجی با مظاهر تمدن جدید مواجه شده و خود را از نظر جسمی و روانی با آن هماهنگ می‌سازد. به این ترتیب بشریت در مجموع از آسیب مصون می‌ماند. در کشورهای پیشرفته، درمانگاه‌ها و بیمارستان‌های روانی متعددی را در اختیار تیم‌های روانپزشکی قرار داده و این امر آنها را قادر می‌سازد تا هر یک از بیماران را به طور انفرادی مورد ارزیابی و درمان در صورت نیاز قرار دهند.

درمانگاه‌های روانی به داروخانه‌های اعصاب و روان و مراکز مراقبت‌های روانی روزانه Day Care Mental ) (House و مراکز بهداشت روانی مجهزند. اصول حاکم بر روانپزشکی در کشورهای پیشرفته از سویی بر گسترش بهداشت روانی (پیشگیری) و از سوی دیگر بر درمان و بازتوانی بیماران متکی است.

درمان‌های روانی متداول معمولاً با کار درمانی نیز توأم است. ایجاد سازمان‌های بهداشت روانی در منطقه و محله در مورد درمان روانی باعث سبک شدن بار بیمارستان‌ها و نیز جلوگیری از بستری‌های تکراری می‌گردد.

در کشورهای پیشرفته سعی بر این است که ظرفیت بیمارستان‌ها را به هیچ وجه بالا نبرده بلکه دامنه فعالیت مراکز بهداشت روانی را هر چه وسیع‌تر نمایند. بیماران روانی بر حسب نوع بیماری، سن و جنسیت تقسیم‌بندی می‌گردند و بیمارستان روانی در نظر امروز یک توقفگاه اجباری در مسیر درمان روانی محسوب نمی‌شود و حتی‌الامکان از بستری کردن بیماران روانی در بیمارستان‌ها و نیز بستری‌های مجدد همین بیماران به کمک تیم‌های روان درمانی جلوگیری می‌نمایند. در مبحث‌های دیگر از روش‌های جدید درمان گفتگو خواهد شد.


 
 
آسایشگاه بیماران روان و اعصاب – تخصصی کودکان
نویسنده : نگار اشرفی - ساعت ۱:٠٥ ‎ب.ظ روز شنبه ٢۳ اردیبهشت ،۱۳٩۱
 

عنوان پروژه

آسایشگاه بیماران روان و اعصاب – تخصصی کودکان (طراحی مجموعه زیستی و توانبخشی بیماران روحی روانی)

 

اهداف انجام این طرح

- مطالعه روی قشری از جامعه که شاید کمتر مورد توجه قرار گرفته و می‌گیرند.

- یافتن تعریفی مناسب و نسبتاً جامع برای افرادی که امروزه تحت نام‌های بیماران روانی یا دیوانه و ... خطاب می‌شوند.

- به دست آوردن استانداردهایی که پاسخگوی نیازهای این افراد باشد.

- بررسی تأثیر معماری بر روان آدمی و خصوصاً افرادی که دچار بیماری روانی می‌باشند.

- ایجاد مجموعه‌ای منحصر به فرد برای اولین بار در ایران که برای این موضوع خاص طراحی شده باشد.

 

نتایج حاصل از این پروژه

- تحقق اهداف عنوان شده

- ایجاد یک مجموعه تخصصی و مجزا از بیماری‌های دیگر

- رسیدن به معماری‌ای که برای این گونه افراد مناسبت داشته باشد.

- تسریع در بهبود این بیماران با مساعدت معماری صحیح و بازگشت سریع‌تر این افراد به اجتماع و اقتصاد جامعه.

 

ایده‌های کلی طرح

همانگونه که از عنوان این پروژه بر می‌آید، این طرح شامل دو بخش اصلی می‌باشد:

1) بخش درمانی

2) بخش نگهداری

 

لزوماً بخش‌‌هایی نیز در خدمت دو بخش فوق و به عنوان بخش‌های کمکی (خدماتی – رفاهی – آموزشی و ...) نیاز است.

بخش نگهداری خود شامل دو بخش مهم دیگر است:

1) نگهداری موقت

2) نگهداری طولانی مدت

 

جنبه نوآوری طرح

- ترکیب نمودن فضای زیستی بیماران روانی با طبیعت و قرار دادن آنها در بطن طبیعت که نوعی رهایی از فضاهای محصور زندان‌گونه و میله است که در اکثر نمونه‌ها دیده می‌شود.

- ایجاد رغبت برای مراجعه به این مجموعه و تشویق خانواده‌ها برای استفاده از این مجموعه برای بیماران روانی خود با ایجاد محیطی آرام و صمیمی و مناسب برای این افراد به گونه‌ای که دیگر کسی از این که بیمار روانی خطاب شود، هراسی نداشته و خود نیز برای کسب سلامتی به این مرکز مراجعه نماید.

- فراهم نمودن فضای زندگی این افراد در کنار خانواده و استفاده از کانون خانواده جهت درمان بهتر و سریع‌تر این افراد

 

دلایل انتخاب پروژه

- مشاهده وضعیت نابسامان بیماران روانی کشور به خصوص در کلان‌شهرها

- احساس مسئولیت در قبال بیماران روانی از دو جنبه: اول به عنوان همنوع (عام) و دوم به عنوان یک معمار (خاص)

- بررسی اثرات معماری بر روان و نحوه بکارگیری آن جهت تأثیرگذاری مثبت بر ناهنجاری‌های روانی

 

  پیشگفتار

بروز انقلاب سیاسی – اجتماعی ایران، وجود بافت‌های ناهمگون جمعیت شهری – روستایی، تقابل و تضاد شدید رفتاری در شهرها، مشکلات اقتصادی، جنگ و بالاخره بروز حوادث غیر مترقبه طبیعی و آثار و نتایج آن نه تنها بر جان که بر روان افراد نیز زخم‌های جانکاهی بر جای گذاشته است. هر یک از مسائل طرح شده، زمینه‌ساز بروز انواع بیماری و ناهنجاری‌های روانی است که خود زائیده معضلات فراوان دیگری است که مبحثی جداگانه می‌باشد.

فرآیند برخورد با ناهنجاری‌ها به این امید ختم می‌شود که شاهد این چنین عوارضی نباشیم اما تا آن زمان راه بسیاری باقی مانده است.

هنگامی که صحبت از بیماری‌های روانی به میان می‌آید از دو زاویه متفاوت با این موضوع برخورد می‌شود:
1) علت بروز ناهنجاری‌  2) طرق درمان ناهنجاری

در این راستا با توجه به سابقه طراحی اماکن درمان آسیب‌های روانی در ایران و نیاز به بازنگری بر این مقوله، طراحی موضوع فوق‌الذکر هدف ارائه پایان‌نامه تحصیلی قرار گرفته است.

بیمارستان روانی در کشور ما موضوعی تازه برای طراحی محسوب می‌شود. هیچگاه تلاش کاملی برای مطالعه و طراحی این کاربری توسط متخصصان داخلی صورت نگرفته بود. طرح‌هایی که سابق بر این نیز به مرحله عمل در آمده‌اند با وجود گستردگی طرح و پرسنل اجرایی آن به دور از واقع‌بینی لازم صورت نپذیرفته‌اند و همین مسأله عدم دستیابی به نتایج مورد نظر را به دنبال داشته است. به علاوه مشاهده می‌شود که با وجود گذشت سال‌ها از زمان و مردود شناخته شدن بسیاری از اصول به کار گرفته شده در طراحی فضاهای روان درمانی کماکان شاهد استفاده از آنها می‌باشیم.

اقدام به جمع‌آوری اطلاعات جدید، اولین قدم در طراحی بیمارستان روان درمانی محسوب می‌شود. همزمان با آن، گونه‌های متفاوت آسیب‌های روانی بررسی و تعیین شدند. این بخش از منابع مکتوب و راهنمایی متخصصین انجام پذیرفته است.

تعیین کردن خصوصیات زمین مطلوب برای بیمارستان روان درمانی و اقدام برای مکانیابی آن به گونه‌ای که رابطه صحیحی با شهر برقرار کرده و نیاز درونی آن به خوبی تأمین گردد، گام بعدی بوده است. زمین پیشنهادی طرح به عنوان یکی از گزینه یا بدیل مناسب جهت انتخاب برگزیده شد. مطالعات طراحی شهری و خطوط کلی طراحی معماری همزمان انجام گرفت. با حصول اطلاعات لازم در زمینه اقامت بیماران روانی در این مکان، تبدیل به خطوط معماری نیز امکان‌پذیر گشت.

متعاقباً نیازهای اختصاصی و عمومی بیمارستان روان درمانی به برنامه‌ریزی فیزیکی و تعیین فضاهای مورد نیاز برای طراحی منجر گشته و در مراحل بعدی طراحی در ارتباط مستقیم و مستمر با تخصص‌های ذیربط انجام پذیرفت. در بیمارستان‌های روان درمانی به نیاز بیماران با تنوع گسترده‌تری نسبت به افراد سالم پاسخ داده می‌شود. افرادی که هر کدام دنیای متنوعی از نیازهای منحصر به خود را دارند. نیازهایی که کشف و تأمین آن به راحتی میسر نیست. به علاوه این افراد بسیار کمتر از افراد عادی قابلیت تطبیق با شرایط را ندارند و لذا پیچیدگی‌هایی در طراحی این کاربری وجود دارد که در نوع خود کم نظیر می‌باشد. رعایت نکات فنی با توجه به این که محیط استقرار این افراد می‌بایست حتی‌الامکان به محیط زندگی فردی آنها نزدیک باشد، کاری حساس است که بیمارستان روان درمانی را به کمیاب‌ترین و گران‌ترین موضوعات عمرانی در آورده است.

بررسی نمونه‌های خارجی و تعیین موفق‌ترین آنها به منظور اجتناب از تکرار اشتباهات انجام شده و بکارگیری اقدامات موفق، مرحله دیگری از کار بود که با استفاده از اطلاعات به دست آمده عملی گردید. توجه به این نکته ضروری است که تشخیص نیازهای بیماران و روش‌های مناسب مراقبت از آنها تا حد زیادی بر تجربه استوار است و این خصوصیات باعث شده اصول طراحی بیمارستان‌های روان درمانی دائماً دستخوش تغییر و تحول گردد و لذا توجه به تجربیات دیگر بیمارستان‌های روان درمانی از مهم‌ترین اقدامات در طراحی یک بیمارستان جدید است.

لازم بود طرح بتواند نیازهای کشور را به این کاربری تأمین کند. به خصوص که اجرای کامل این گونه طرح‌ها زمانی طولانی به درازا می‌کشید، لذا عامل زمان و شرایطی که تحت تأثیر آن عامل بروز می‌کرد باید مد نظر قرار می‌گرفت.

باید جنبه‌های آموزشی و پژوهشی به موازات بعد درمانی بیمارستان روان درمانی مد نظر قرار گیرد و این در طراحی کالبدی بیمارستان تأثیر صددرصد مستقیم باقی می‌گذارد. عواملی که در بیمارستان‌های روان درمانی ایران هیچگاه (جز در یکی دو مورد) مورد توجه جدی واقع نشده است.

اگرچه توانایی‌های اقتصادی یکی از مواردی است که باید ملاحظه شود ولی متقابلاً نباید عامل تعیین‌کننده امکانات موجود یا ابعاد اقتصادی طرح باشد. مسلماً، نداشتن بیمارستان بهتر از داشتن بیمارستانی است که خود موجب معرفی نادرست بیماران روانی به مردم شود یا به بیماران آسیب رساند. از طرف دیگر نباید واقع‌بینی فنی یا اقتصادی را در طراحی از دست داده و آنرا به صورت یک طرح تخیلی و غیر قابل اجرا در آورد.

رسیدن به حدی از تعادل بین یک نگرش سطحی و سودجویانه و یک ایده دست نیافتنی، کاری بود که می‌بایست انجام می‌شد. در این راستا کمک متخصصین باتجربه و مقایسه شرایط موجود با آنچه در دیگر کشورها وجود داشت مبنای تلاش بر تحقق این امر قرار گرفت.

 


 
 
 
نویسنده : نگار اشرفی - ساعت ۱٢:٢٠ ‎ب.ظ روز شنبه ٢۳ اردیبهشت ،۱۳٩۱
 

سلام دوستان خوبم

بهمن ماه از پایان نامه مقطع کارشناسی ارشدم با موضوع بیمارستان روان و اعصاب کودکان دفاع کردم.فهرست مطالب پایان نامه ام رو برای استفاده قراردادم .

 

فهرست

پیشگفتار

مقدمه

فصل اول- مروری بر تاریخ روانپزشکی ایران و جهان

1-1- مروری بر تاریخ روانپزشکی جهان

1-2- مروری بر شرق و غرب

1-3- مروری بر تاریخ روانپزشکی ایران

1-4- ایران در آیینه آمار

فصل دوم بررسی انواع مراکز روان درمانی

2-1- ساختمان یک مرکز روان درمانی

2-2- مرز روانی محله

2-3- کلینیک درمانی برای بیماران سرپایی

2-4- بخش روان درمانی در یک بیمارستان عمومی

2-5- بیمارستان خصوصی روانی

2-6-بیمارستان‌های روان درمانی عمومی

2-7- بررسی نمونه‌های بیمارستانی

فصل سوم - اصول طراحی فضاهای داخلی

3-1- علل و روند شکلگیری روانشناسی محیطی

3-1-1- ماهیت محیط

3-1-2- تعریف روانشناسی محیطی

3-1-4- قابلیت محیط

3-2- معیارهای نوین در طراحی مرکز روان درمانی

3-2-1- منطقه بندی فضاها

3-2-2-فضاهای خصوصی_ عمومی

3-2-3- روشنایی

3-2-4- آکوستیک

3-2-5- منطقه سیگار کشیدن

3-2-6- انعطاف پذیری فضا

3-2-7- بخش مشاوره و کلینیک بیماران سرپایی

3-2-8- خلوت و حریم

3-3- تاثیرفضاهای داخلی بر شکل معماری بیمارستان

3-4- نقش معمارداخلی در تیم طراحی بیمارستان

3-5- اثرات نور و رنگ در بهبودی بیماران

3-6- طراحی داخلی

3-7- معانی و اصلاحات

3-8- فضاهای مهم در طراحی بیمارستان روان و اعصاب

3-8-1- اتاق روز

3-8-2- اتاق ساکت

3-8-3- اتاق خواب بیماران

3-8-4- کلاس درس

فصل چهارم - نکات ایمنی در طراحی فضاهای کلینیک‌های روانی

4-1- جغرافیای بخش‌ها

4-2- نحوه چیدن مبلمان و برخوردهای اجتماعی

4-3-احتیاط‌های ضروری در اداره یک مرکز درمانی

4-4- سرویس‌های بهداشتی

4-5- آشپزخانه

4-6- نورپردازی

4-7- پنجره‌ها

4-8- نازک‌کاری

4-9- استفاده از رنگ

4-9-1- رنگ و اختلالات روحی

4-9-2- آزمایش رنگ های جوهری توسط رورساج

4-9-3- رنگ و افسردگی

4-9-4- تست کامپیون در مورد انتخاب پارچه

4-10- مبلمان

4-11- اتاق ساکت

4-12-اتاق خدمات پزشکی

4-13-سرویس‌های روانی اضطراری

توضیحات متفرقه

فصل پنجم - بررسی مقررات و ضوابط شهرسازی مؤثر در طرح جامع طرح‌های درمان

5-1- موارد استفاده از زمین

5-2- ضوابط مربوط به تفکیک

5-3- ضوابط مربوط به احداث ساختمان

5-4- ضوابط و مقررات کاربری‌های بهداشتی

فصل ششم - کاربرد گیاهان و بررسی اصول زیبایی‌شناختی

6-1- برخی از معیارهای ارزیابی مناظر

6-1-1- ارتفاعات

6-1-2- جلوه های مرزی یا لبه ها

6-1-3- سکوانس ها و دیدهای متوالی

6-2- کاربرد گیاهان در معماری

6-3- اصل‌های زیباشناسی در طراحی محیط

6-4- عناصر تشکیل‌دهنده ساختمان منظره

فصل هفتم کاربرد رنگ و بررسی تأثیرات روانی

7-1- روانشناسی رنگ

فصل هشتم بررسی اقلیمی منطقه

8-1- موقعیت جغرافیایی

8-1-1- وضعیت توپوگرافی شهر تهران

8-1-2- آب و هوای استان

8-2- بخش لواسانات

8-2-1- جغرافیای طبیعی‌بخش (موقت، حدود اربعه و وسعت)

فصل نهم – بررسی فنی طرح

9-1- مصالح ساختمانی

9-1-1- مصالح فرعی

9-1-2- محاسن بتن نسبت به فولاد

9-1-3- معایب بتن نسبت به فولاد

9-2- بارگذاری

9-3- تأسیسات ساختمان

فصل دهم بررسی استانداردهای طرح

 


 
 
طراحی مراکز تجاری
نویسنده : نگار اشرفی - ساعت ٩:٠٢ ‎ب.ظ روز سه‌شنبه ٢٥ امرداد ،۱۳٩٠
 

نکاتی اولیه از مبانی برنامه ریزی و طراحی مراکز تجاری

  • عرض بازار ها بطور متوسط بین 3.5 تا 5 متر
  • امروزه در مراکز تجاری جدید قهوه خانه جای خود را به کافی شاپ داده اند .
  • هر قدر میزان تراکم جمعیت در یک منطقه بالاتر باشد نیاز به واحد های تجاری بیشتر می شود .
  • امروزه استفاده از نما های آلومینیومی ، شیشه ، پی وی سی و ترکیب آنها به شدت مورد توجه طراحان قرار گرفته است .
  • کشش بیشتر نسبت به اجناسی که در وسط یک گروه کالا قرار می گیرند ، تمایل برای چرخش به سمت راست و انتخاب عریض تر .
  • امروزه استفاده از کیوسک بسرعت رشد کرده . موارد استفاده از آنها عبارتند از فروش کارتهای تبریک ، شیرینی ، اسباب بازی ، لوازم دوربین و عکس ، گل ، غرف های اغذیه فروشی ، و انواع دیگری از کالاها ، در صورت ایجاد کیوسک ها نباید بازارچه کمتر از 12 متر پهنا داشته باشد .
  • یکی از مهمترین عوامل در جهت افزایش فروش ، بالا بردن ترافیک پیاده و قرارگیری فروشگاه ها در مسیر تردد پیاده می باشد و در جذابیت مرکز نقش بسزایی دارد .
  • بهتر است جایگاه اتومبیل ها با زوایه های غیر قائمه نسبت به کناره ها طراحی شوند و راهرو های پارکینگ نسبت به ساختمان ها عمود باشند .
  • برای مراکزی که زیر بنای آنها بین 6000-4000 متر مربع می باشد به ازای هر 100 متر مربع زیربنا 5/4 جایگاه.
  • فعالیت های  یک مرکز تجاری به دو گروه عمده خدماتی و تجاری تقسیم می شود .

 

 بعد از تحلیل اطلاعات به تقسم بندی فضاهای مورد نیاز رسیدیم :

  • فروشگاه ها
  • رستوران یا کافی شاپ
  • نمازخانه و سرویس بهداشتی
  • فضای بازی بچه ها
  • انبار
  • فضاهای تاسیساتی
  • عابر بانک ها
  • مرکز کنترل و نگهبانی

            

 نوع فروشگاها :            

 

جواهر آلات

  • فضاهای اضافی مورد نیاز : سیستم امنیتی و کنترل و نگهداری و گاو صندوق
  • ورودی جلو بسته
  • ویترین با قفسه های کوچک
  • نوشتار : باید متناسب با کالای مورد عرضه تجملاتی تر و سنگین تر باشد .
  • رنگ : رنگ بنفش تیره همراه با مشکی می تواند نشان دهنده عظمت و تجمل گرایی باشد .
  • تابلو : روی کتیبه یا بالای ویترین می تواند موثر باشد .
  • نورپردازی : قطعا برای این فروشگاه نورپردازی نقطه ای اهمیت خاصی دارد ، اگر چه می توان از نورپردازی داخلی می توان از یک نور کلی برای فضای داخلی و برای تک تک ویترین ها از نور نقطه ای  استفاده کرد .

 

لوازم خانگی

  • فضاهای اضافی مورد نیاز : انبار ، صندوق .
  • ورودی شکسته و مورب :
  •  1- لوازم آشپزخانه :  از بالا تا پایین پشت شیشه می تواند داشته باشد .

      2- صوتی وتصویری: ترجیحا در قفسه های بزرگ در داخل فروشگاه عرضه شود .

     3- لوازم عکاسی و دوربین : استفاده از طبقه های گردان در ویترین برای نمایش بهتر .

  • نوشتار: نوع مارک های معروف و نحوه نگارش آنها
  • رنگ : می توان از رنگهای خنثی مثل سفید در ترکیب با رنگهای روشن استفاده شود . چون معمولا این قسم کالاها به رنگ سفید هستند .

برای لوازم عکاسی و دوربین از رنگ مشکی و متضاد طیف توسی تا نقره ای می توان استفاده کرد .( همچنین برای صوتی وتصویری )  

  • تابلو : می تواند روی ستون کناری باشد به طوری که آرم یا مارک یک شرکت خاص در آن مشخص باشد . در ضمن می تواند از حالت عمود بر ورودی نیز تبعیت کند .
  • نورپردازی : برای ویترین از نور مخفی در عین حال از نور نقطه ای روی اجناس کوچکتری مثل دوربین عکاسی استفاده شود . در داخل نیز می توان با نور نقطه ای به جلب توجه کالایی خاص پرداخت .

 

پوشاک

  • فضاهای اضافی مورد نیاز : اتاق پرو ، صندوق ، انبار .
  • ورودی شکسته و منحنی  
  • ویترین : می تواند حالت فرو شگاهی باشد. می تواند ویترین  حالت های مختلفی داشته باشد .
  • نوشتار : برای لباس های بچه گانه نوشتار هر چه فانتزی تر باشد مناسب تر است . برای لباس های مردانه و زنانه می توان از نوع مارک استفاده کرد یا نوشتار رسمی تر ولی در عین حال جذاب مثلا فاقد حروف انگلیسی با معادل های فارسی باشد .
  • رنگ : برای مغازه های مخصوص والدین بهتر است از ترکیب آبی و نارنجی و استفاده از قرمز سیرتر که معاد سن جوانی است باز در جایی که جذابیت بیشتر مد نظر است .

رنگ مغازه های مخصوص کودکان می تواند پر انرژی و جذاب باشد . ترکیب رنگ زرد و بنفش و زرد ونارنجی برای جایی که نیاز به انرژی بیشتری داریم .

  • تابلو : می تواند عمود بر ورودی فروشگاه باشد ، و دارای علائم ساده و قابل درک باشد .
  • نورپردازی :  بوسیله هالوژن هایی در بالای ویترین از نوع سفید و زرد و ترکیب آن دو می تواند باشد . البته اگر حالت فروشگاهی داشته باشد می تواند برای مطرح کردن جنس خاصی از نورپردازی نقطه ای نیز استفاده شود .

 

لوازم ورزشی

  • فضاهای اضافی مورد نیاز : صندوق ، انبار .
  • ورودی منحنی و دندانه دار
  • ویترین: حالت فروشگاهی دارد . اما بعضی  مدل های لباس ورزشی در ویترین با شیشه و سطح بزرگ به نمایش گذاشته می شود و قفسه های کوچک برای بعضی وسایل ورزشی .
  • نوشتار : می تواند به صورت نحوه نوشتن مارک های معروف به معرفی فروشگاه پرداخت .
  • رنگ : رنگ های لباس های ورزشی کشور های مختلف می تواند ترکیب مناسبی برای چنین فضایی باشد . همچنین رنگهای قرمز و سبز در کنار هم می تواند نشان دهنده انرژی و همچنینی نمادی از ورزش باشد .
  • تابلو : عمود بر ورودی فروشگاه
  • نورپردازی : نورپردازی نقطه ای برای مدل خاصی از لباس ورزشی نورپردازی ویترین بوسیله هالوژن مخفی با نورهای سفید و زرد . نورپردازی داخلی بوسیله آویزهای تزیینی .

 

صنایع دستی

  • فضاهای اضافی مورد نیاز : صندوق و انبار .
  • ورودی : این تیپ مغازه ها می توانند دارای درب های کشویی و بدون ویترین باشد . مخصوصا در مورد فرش و گلیم .

در ضمن پوشاک محلی می توانند ورودی شکسته یا منحنی داشته باشند .

در مورد ظروف و وسایل تزیینی نیز چون نیاز به چیدمان مناسب تری است می تواند اصلا ویترین نداشته باشد . و تنها با یک ورودی ساده و نمای شیشه ای به نمایش کالاها اقدام کنند . 

  • نوشتار : ساده و رسمی مناسب تر است ( استفاده از آرم های معروف ) البته برای وسایل تزیینی می توان به صورت خلاقانه از فونت های خاص با مصالخ تزیینی استفاده نمود .
  • رنگ : در مورد پوشاک محلی از رنگهای گرم و یا رنگهای متضاد می توان استفاده نمود . در مورد فرش و گلیم چون خود این کالا دارای رنگ ها و طرحها ی متنوعی هستند برای بهتر دیده شدن همان رنگ سفید یا کرم مایل به سفید مناسب تر است . در مورد ظروف در زمینه تیره مثل قهوهای بلوطی و غیره و در مورد وسایل تزیینی در زمینه روشن مناسب ترند .
  • تابلو : بهترین نوع آن عمود بر ورودی فروشگاه است . چون هم دیده می شود . هم می تواند از جنس های متعدد با توجه به نوع کالای عرضه شده باشد .
  • نورپردازی : با نور های گرم در فضاهایی مثل فروشگاهای ظروف می توان جذابیت ایجاد کرد . در مورد وسایل تزیینی بهتر است از نور گرم روی شیشه به رنگ سرد استفاده کرد . در مورد نورپردازی فرش و گلیم از نورهای زرد و سفید استفاده شود .

 

 


 
 
طراحی بیمارستان
نویسنده : نگار اشرفی - ساعت ۸:٤٤ ‎ب.ظ روز سه‌شنبه ٢٥ امرداد ،۱۳٩٠
 

طراحی بیمارستان

 

 
در حالی که بیمارستان‌ها در گذشته آگاهانه جهت مصارف پزشکی، جراحی طراحی می‌‌شدند امروزه می‌توان شاهد تغییر جهت به سوی انسانگرایی در امکانات بیمارستانی بود. بیمارستانهای امروزی بیشتر به هتل شبیه هستند. وجود فضای اقامتی دارای اهمیت بیشتری نسبت به طرح‌های سرد بهداشتی در بیمارستانهای گذشته است. مدت زمان بستری و اقامت بیمار به طور پیوسته کوتاهتر می‌شود و علاقه به اتاق‌های یک تختی یا دو تختی (در خصوص بیمارهای خصوصی) بیشتر شده است.

 


۱ قسمت بندی و تعین محدوده

۲ انواع بیمارستانها

۲٫۱ بیمارستانهای دانشگاهی

۳ مفهوم طرح ریزی

۴ مسیریابی

۵ اتاقهای جراحی اصلی

۵٫۱ اتاق بیهوشی

۶ داروخانه

۷ آبریزگاه

۸ رعایت نکات ایمنی در جراحی

۹ استریل‌سازی مرکزی

۱۰ بخش مراقبتهای ویژه

۱۱ بخش‌های مراقبت

۱۲ دپارتمانهای مراقبت

۱۳ منابع

 

قسمت بندی و تعین محدوده

یک بیمارستان عمومی به بخشهای مراقبت، معاینه و درمان، انبار و محل نگهداری موقت زباله، اداری و فن آوری تقسیم می‌شود. قسمت‌های اقامتی و احتمالا بخش‌های آموزشی و پژوهشی و همچنین بخشهای حمایتی برای عملیاتهای خدماتی نیز در یک بیمارستان عمومی وجود دارند.

انواع بیمارستانها

بیمارستانها را می‌شود به گروههای زیر تقسیم کرد: کوچکترین (تا ۵۰ تخت)، کوچک (تا ۱۵۰ تخت) استاندارد (تا ۶۰۰ تخت) و بزرگ. حمایت کنندگان مالی بیمارستانها ممکن است دولت، بنیادهای نیکوکاری یا خصوصی یا ترکیبی از اینها باشند. بیمارستانها را می‌توان از جهت نوع فعالیت به بیمارستانهای عمومی، تخصصی و دانشگاهی تقسیم کرد.

 

بیمارستانهای دانشگاهی

بیمارستانهای دانشگاهی با بیشترین ظرفیت خدماتی را می‌توان برابر با دانشکده‌های پزشکی و بیمارستانهای عمومی بزرگ دانست. آنها امکانات تشخیص و درمانی گسترده‌ای دارند و به طور اصولی پژوهش و آموزش را به پیش می‌‌برند.سالنهای سخنرانی و اتاقهای تشریح بایستی طوری گنجانده شوند که فعالیت بیمارستان توسط ناظرین مختل نشوند. بخشها باید بزرگ باشند تا هم ملاقات کنندگان و هم ناظران را در خود جای دهند. امکانات و نیازهای ویژه بیمارستانهای پزشکی ایجاب می‌کند اتاقها به صورت ویژه‌ای طراحی شوند.

مفهوم طرح ریزی

موقعیت: محل پروژه باید دارای فضای کافی برای بخشهای اقامتی مستقل و دپارتمانهای مختلف بیمارستان باشد. بایستی در منطقه آرام باشد و در آینده نیز احتمال ساخت و ساز در اطراف آن وجود نداشته باشد مگر اینکه توسط محلهای مجاور تفکیک و مستثنی شده باشد. تجهیزات نبایستی بر اثر مه گرفتگی، باد شدید، گرد و غبار، دود، بو و حشرات آسیب ببیند. زمین نباید آلوده باشد و برای گسترش فضا، زمینهای آزاد اطراف نیز در نظر گرفته شوند.


جهت:
بهترین جهت برای اتاق درمان و جراحی بین شمال غربی و شمال شرقی است. نمای بخش پرستاری در جهت جنوب به جنوب شرقی مناسب است آفتاب صبحگاهی دلپذیر، گرمای کم، مزاحمت کم نور آفتاب (احتیاج به تاریک کردن اتاق نیست)، هوای ملایم در عصر ها، اتاقهایی که رو به شرق و غرب هستند به نسبت دارای آفتاب گیری بیشتر هستند اگر چه از آفتاب زمستانی بهره کمتری می‌‌برند. جهت بخشهای بیمارستان که دارای اقامت متوسط کوتاهی هستند مهم نیست برخی مقررات انظباطی تخصصی حکم می‌کنند که بیماران در معرض نور مستقیم خورشید قرار نگیرند که اتاقهای رو به شمال برای آنها مناسب است.

تصویر:
یک بیمارستان قرار است گسترش یابد، طراحی آن شامل چهار فاز سازندگی می‌شوند یک محیط بسته بزرگ که شامل یک پارک ساخته خواهد شد که پنجره‌ها بتوانند رو به آن باز شوند بدون آنکه صدا مزاحمت ایجاد کند.

اشکال ساختمانی درمانگاه بیماران سرپایی:

محل درمان بیماران سرپایی دارای اهمیت ویژه‌ای است. جداسازی مسیر بیماران سرپایی و بیماران بستری شونده باید در اوائل برنامه ریزی مد نظر قرار گیرد.با این حال راه دسترسی به دپارتمانهای پرتو ایکس و جراحی بایستی نزدیک باشد. امور مربوط به بیماران سرپایی هر روز مهمتر می‌شوند. بنابراین به اتاق‌های انتظار بزرگتر و اتاقهای درمان بیشتری نیاز است.

راهروها:
راهروها باید برای بیشترین جریان گردشی طراحی شوند. در کل، راهروهای دسترسی بایستی حداقل دارای ۵۰/۱ متر پهنا داشته باشند. راهروهایی که بیماران را با تخت متحرک جابجا می‌کنند باید حداقل دارای پهنای موثر ۲۵/۲ متر باشند. سقف معلق در راهروها می‌توانند تا ۴۰/۲ متر ارتفاع داشته باشند. پنجره‌های نورگیر و هواگیر نبایستی بیش از ۲۵ متر از یکدیگر فاصله داشته باشند. پهنای مفدار راهروها نباید توسط برآمدگیهای دیوار، ستونها و عناصر دیگر ساختمان مختل و محدود شود. در را هروهای بخش باید با توجه به مقررات داخلی در برای خروج دود سیگار تعبیه شود.

درها:
در طراحی درها بهداشت باید در نظر گرفته شود. لایه سطحی در بایستی دارای مقاومت بلند مدت در برابر نظافت مداوم توسط تمیزکننده‌ها و میکروب کشها باشد و بایستی طوری طراحی شود که مانع انتقال صدا، بوهای نا مطبوع و جریان هوا باشند. درها نیز بایستی دارای همان استاندارد عایق بندی در برابر صدا باشد که دیوارهای اطراف از آن برخوردارند. چوب دوروکشه در باید حداقل توانایی کاهش صدا تا۲۵ دسی بل را داشته باشد. ارتفاع دقیق دربها به نوع و عمل آنها بستگی دارد.

درهای معمولی m 20/2 -10/2

دروازه‌های عبور وسایل نقلیه m 50/2

ورودی انتقالات m 80/2- 70/2

حداقل ارتفاع در جاده‌های ورودی m 50/3

 

پله ها:

به خاطر دلایل سلامتی، پله‌ها بایستی طوری طراحی شوند که در مواقع لزوم ظرفیت تمام گردش عمومی را داشته باشند البته مقررات ساختمان سازی ملی نیز بایددر نظر گرفته شوند. پلکانها باید در هر دو طرف نرده داشته باشند و بدون بر آمدگی پیشبن باشند(بدون لبه برآمده) پله‌های پیچ دار (حلزونی) نمی‌توانند در مقررات مربوط به پله‌ها گنجانده شوند.پهنای موثر عرض پله‌ها و پاگردها باید حداقل دارای ۵۰/۱ متر باشند واز۵۰/۲ متر تجاوز نکنند. درها نباید پهنای مفید پاگردها را اشغال ومحدود کنند و با توجه به مقررات بیمارستان، درهای رو به راه‌پله باید به طرف خروجی باز شوند. می‌توان پله‌هایی با ارتفاع m m170 داشت و حداقل عمق پاگذار آن mm280 باشد. بهتر است نسبت ارتفاع/ عمق پاگذار ۳۰۰تا۱۵۰ میلی متر باشد.

 

آسانسور ها:

آسانسورها انسانها، دارو ها، ملحفه‌ها و تختهای بیمارستانی را بین طبقات جابجا می‌کنند و به خاطر مسائل بهداشتی و زیبایی بهتر است آسانسورهای جداگانه‌ای را برای هر کدام این اهداف در نظر گرفت. در ساختمانهایی که مراقبت، معاینه و درمان در طبقات بالایی انجام می‌‌گیرند حداقل دو آسانسور برای انتقال تخت لازم است. اتاقک آسانسور باید به اندازه‌ای باشد که جا برای یک تخت ودو همراه وجود داشته باشد. سطوح داخلی کابین باید صاف، قابل شستشو و به راحتی قابل ضد عفونی باشد. کف آن نباید سر باشد چاه آسانسور باید ضد آتش باشد. برای هر صد تخت یک آسانسور چند منظوره باید تعبیه شود و تعداد این آسانسورها در بیمارستانهای کوچکتر حداقل دو دستگاه باید باشد، بعلاوه حداقل بایستی دو آسانسور کوچکتر برای تجهیزات قابل حمل، کارکنان وملاقات کنندگان وجود داشته باشد:

ابعاد دقیق آسانسور: m 20/1 × ۹۰

ابعاد دقیق چاه آسانسور: m 50/1 × ۲۵/۱

مسیریابی
برای جلوگیری از انتقال میکروب بر اثر تماس، فعالیتهای مختلف جداگانه‌ای می‌‌بایست صورت گیرد. سیستم تک راهرویی که در آن بیماران جراحی شده و بیماران آماده جراحی، کارکنان آماده جراحی و کارکنان پس از انجام عمل و حمل وسایل تمیز و کثیف از یک راهرو استفاده می‌کنند دیگر استاندارد نیست. بهتر است سامانه دو راهروی داشته باشیم که در آن بیماران و کارکنان یا بیماران و وسایل غیر تمیز از یکدیگر جدا باشند. هنوز بهترین نوع این موارد مشخص نشده است و بنابراین به صورت جداگانه در نظر گرفته می‌شوند. یک راهبرد موثر، جدا کردن جریان بیماران از محل کار مورد استفاده کارکنان گروه جراحی است.

 

اتاقهای جراحی اصلی

تعدادی اتاق ملزومات و کار در مجاورت مستقیم اتاق جراحی هستند. اتاق جراحی باید به گونه‌ای طراحی شود تا هر چه بیشتر به شکل مربع شباهت داشته باشد تا کار در هر جهت از تخت جراحی به راحتی انجام گیرد. اندازه مناسب می‌تواند ۵۰/۶ × ۵۰/۶ متر با ارتفاع ۳ متر و اضافه ارتفاع ۷۰/۰ m برای تهویه و خدمات دیگر باشد. اتاقهای جراحی بهتر است یکسان باشد تا حداکثر انعطاف پذیری را داشته باشند و عملها روی میز قابل حملی صورت گیرد که بر روی پایه‌ای ثابت در وسط اتاق سوار شده باشد. نور طبیعی از نظر روانشناختی دارای امتیاز خاصی است که جلوگیری از آن تقریبا غیر ممکن می‌‌نماید. واگر هم امکان آن وجود داشته باشد باید سیستمی وجود داشته باشدکه به طور کامل جلوی نفوذ این نور را بگیرد(برای مثال عملهای جراحی چشم در فضای خیلی تاریک انجام می‌گیرد) امروزه اتصالات خدماتی و وسایل فنی معمولا از طریق تجهیزات بیهوشی معلق تأمین می‌شود. در غیر این صورت ،اتصالات خطوط خلاء، اکسید نیتروس و برق اضطراری بایستی حداقل ۲۰/۱ متر بالاتر از سطح کف اتاق قرار گیرند. جدا کردن بخشهایی که در حد بالای میکروب زدایی شده اند(استریل) و وسایل استریل نیز به آنجا ارسال می‌شود بسیار مهم است. تقسیم اتاق عمل به دو قسمت عفونی و غیر عفونی یک بحث پزشکی است اما عمل هوشیارانه و منطقی است. کف اتاق و سطح دیوارها باید بسیار صاف و قابل شستشو باشند از نصف برآمدگیهای تزئینی و سازه‌ای باید جلوگیری کرد.

اتاق بیهوشی

اندازه اتاق بیهوشی باید تقریبا ۸۰/۳×۸۰/۳ متر باشد و درهای آن نیز کشویی و برقی باشد و به اتاق عمل باز شوند(پهنای ۴۰/۱ متر)این درها باید دارای دریچه و شیشه‌ای باشند تا بتوان با اتاق جراحی ارتباط تصویری داشت. اتاق بایستی مجهز به یخچال ،سینک آب ،لوله دستشویی و آبکشی، کابینت جهت نگهداری لوله هلی جراحی ،اتصالات تجهیزات بیهوشی. برق اضطراری باشد.

اتاق ترخیص بیهوشی:

این اتاق به اتاق بیهوشی شباهت دارد در ورودی به راهروی کاری باید لولایی و بدون چفت با عرض ۲۵/۱ متر باشد.

اتاق شستشو:

تقسیم اتاق شستشو به بهداشتی ومعمولی ایده ال است اما از نقطه نظر بهداشت یک اتاق تکی کافی است. حداقل پهنای اتاق باید۸۰/۱ متر باشد. برای هر اتاق جراحی بایستی سه دست و صورت شویی (سینک) که آب را به اطراف نمی‌پاشد وجود داشته باشدکه از طریق پدالهای پایی کنترل شوند .بایستی دارای دریچه دید باشند و اگر هم برقی هستند بایستی با پدالهای پایی باز شوند. اگر صرفه جویی در الویت دارد می‌توان از درهای لولایی چرخش استفاده کرد.

اتاق اشیاء استریل:

اندازه این اتاق دارای انعطاف پذیری بیشتری است اما بایستی به اندازه کافی فضای قفسه و کابینت وجود داشته باشد و بتوان به طور مستقیم از اتاق عمل به آن دسترسی داشت. به ازای هر اتاق عمل اشیاء استریل به مساحت تقریبی ده متر مربع نیاز است.

اتاق تجهیزات:

اگر چه دسترسی مستقیم به اتاق عمل ارجح است این کار همیشه ممکن نیست اگر دسترسی مستقیم امکان‌پذیر نباشد اتاق تجهیزات بایستی تا حد امکان نزدیک اتاق عمل باشد تا مدت انتظار کمتر شود. اتاقی به اندازه ۲۰متر مربع باید در نظر گرفته شود.

اتاق زیر مجموعه استریل:

این اتاق را می‌توان مستقیم یا غیر مستقیم به بخش استریل اتاق عمل مرتبط کرد. این اتاق شامل یک بخش بهداشتی برای اشیاء استریل شده و یک بخش معمولی برای اشتباه غیر استریل است. تجهیزات آن بایستی شامل سینک، سطح انبار، سطح کار و استریل کننده‌های بخار باشد. وصل کردن یک اتاق زیر مجموعه استریل (ساب استریل) به چندین اتاق عمل می‌تواند مشکلات بهداشتی بوجود آورد که این کار نباید صورت گیرد. توجه داشته باشید که ابزار جراحی در واحد استریلیزه مرکزی آماده می‌شوند که خارج از محوطه جراحی قرار دارد.

اتاق گچ گیری:

به خاطر مسائل بهداشتی، این اتاق نباید در محوطه جراحی باشد بلکه در محوطه بیماران سرپایی بایستی قرار گیرد در واقع اورژانس بیمار بایستی از لابی‌های مختلف عبور کند تا به اتاق عمل برسد. تجهیزات شرایط پس از عمل فناوری اتاق بهداشت و تهویه هوا: سیستم تهویه هوا جزئی حیاتی از فناوری اتاق بهداشت است نمونه معمولی آن از جابجایی کم،لزرش با سرعت ثابت حرکت هوا (m /s 45/0)استفاده می‌کند که تمام میکروبها و ذرات رها شده را به خارج می‌‌راند. یک سیستم دمنده جهت دار هوا نیز برای به حداقل رساندن لرزش هوا و یکنواختی آن هوا را به داخل اتاق عمل می‌‌دمد. بنابراین می‌توان به مقدار زیاد از ترکیب هوای آلوده و هوای تازه (هوای اتاق بهداشت) جلو گیری کرد. برای حفظ بهداشت و تمیزی تجهیزات جراحی به مسافتی به ابعاد تقریبی ۰۰/۳×۰۰/۳ متر نیاز است. همچنین سیستم تهویه هوا پیش از آماده کردن مقدار هوا مورد نیاز، از طریق تصویه، رقیق و فشرده کردن هوا سطح اجرام زنده هوایی را می‌‌کاهد. برای مثال برای اطمینان از آلودگی زدایی هوا بین اتاقهای عمل به۱۵تا۲۰ بار تعویض هوا در ساعت نیاز است. برای ایجاد منطقه‌ای در اتاق عمل که تا حد امکان فاقد جرم/ذره باشد از ورودی کنترل نشده هوا از طریق اتاقهای مجاور به داخل اتاق عمل بایستی جلوگیری کرد.این کار را می‌شود از طریق هوا بندی اتاق عمل (تمام درزها در طی ساخت بایستی پر شوند) و با تغییر فشار انجام داد (یعنی بالاترین فشار که در اتاق عمل است به تدریج در اتاق بیهوشی کمتر ودر اتاقهای دیگر به حداقل می‌‌رسد تا با بوجود آمدن تفاوت فشار هوا از اتاق عمل به اتاقهایی که به مراقبت کمتر احتیاج دارند حرکت کند) بنابراین پنجره‌های اتاق عمل بایستی دارای دریچه‌های مشبک تهویه هوا با قابلیت هوابندی کامل باشند .

فعالیتهای جنبی:

اتاقهای فعالیت‌های جنبی ضروری نیست که در نزدیکترین مجاورت اتاقهای عمل قرار گیرند. این اتاقها بوسیله راهرویی که مورد استفاه بیمار نباشد جدا شوند.

اتاق پرستارها:

ابعاد این اتاقها بستگی به بزرگی دپارتمان جراحی بیمارستان دارد. باید فرض شود که در هر تیم جراحی هشت عضو دارد(پزشکها،پرستارهای اتاق عمل، پرستارهای بیهوشی) اگر واحد جراحی دارای بیش از دو اتاق عمل باشند مناسب است که سیگاریها را از غیر سبگاریها جدا کرد. این اتاق راحتی باید دارای تعداد صندلی کافی، کابینت و یک سینک باشد.

محل کار پرستارها:

این اتاقها می‌‌بایستی دارای موقعیت مرکزی باشند و دارای شیشه‌های بلند تا راهروی کاری از آن طریق دیده شود. علاوه بر میز تحریر آنها باید دارای کمد و کابینت و دیوارهای بلند برای نصب برنامه‌ها باشند.

اتاق گزارشات:

این اتاقها که نیاز آنها مطلق نیست نباید بیش از ۵ متر مربع باشنددر این اتاقها جراحان پس از عمل گزارش آن را تهیه می‌کنند.

داروخانه
یک داروخانه به مساحت ۲۰ متر مربع می‌تواند انواع مواد بیهوشی ،داروهای جراحی و مواد دیگر را در خود جای دهد بخصوص که دارای قفسه‌های گردشی باشد.

اتاق نظافت:

مساحت ۵ متر مربع برای چنین اتاقی کافی است این اتاقها بایستی به اتاق عمل نزدیک باشند زیرا پس از عمل میکروب‌زدایی (ضد عفونی) و تمیز کردن ابزار صورت می‌گیرد.

جایگاه تختهای تمیز:

در نزدیکی محدوده لابی بیماران بایستی فضای کافی جهت قرار دادن تختهای تمیز شده و آماده وجود داشته باشد. مقدار مورد نیاز عبارتست از یک تخت تمیز اضافی برای هر میز جراحی.

آبریزگاه
به خاطر مسائل بهداشتی مستراح‌ها بایستی خارج از محدوده جراحی و فقط در سرسرای (لابی) بیماران قرار گیرد.

ملزومات اتاق بازگشت هوشیاری:

اتاق بازگشت هوشیاری باید بتواند چندین بیمار عمل شده از اتاقها ی جراحی مختلف را در خود جا دهد. تعداد تختهای محاسبه شده باید۵/۱ برابر تعداد اتاقهای عمل باشند. اتاق مجاورآن اتاق شستشو با چند سینک است. پرستاری می‌‌بایستی دارای یک جایگاه نظارتی باشد که از آن بتواند بر همه بیمارها تسلط داشته باشد. طراحی اتاق باید طوری باشد که نور طبیعی بتواند وارد آن شود تا بیمارها بتوانند خود را با ساعات شبانه روز تطبیق دهند.

رعایت نکات ایمنی در جراحی

اتاق جراحی باید از طریق درهای کشویی برقی به اتاقهای بیهوشی، ترخیص شستشو واشیاء استریل ارتباط داشته باشند. این درها بایستی در خارج از اتاق عمل نصب شوند تا فضای اتاق را اشغال نکنند. به خاطر مسائل بهداشتی، سیستم باز کردن درها باید با پدالهای پایی کنترل شود در اتاق فعالیتهای جنبی درهای محوری (بدون جفت) با پهنای یک متر تا ۱٫۲۵ متر کافی است این نکته بایستی در نظر گرفته شود که اتاقهای اصلی بیهوشی دارای ترکیبی انفجار کننده از گازها هستند (بخارها، اکسیژن، اکسید نیتروژن) این گازها ممکن است به محدوده جراحی اتاقهای آماده کردن بیمار و گچ گیری رخنه کنند برای مقابله با جمع شدن گازهای بیهوشی در اتاق اتصالات الکتریکی و الکتروپزشکی بایستی حداقل در ارتفاع ۱٫۲۰ متر از سطح کف اتاق قرار گیرند. به وسیله کف رسانای اتاقها را با هم برابر کنید. رطوبت هوا را بین ۶۰% تا ۶۵% حفظ کنید. اتاقهایی که جهت نگهداری مواد بیهوشی به کار می‌‌روند بایستی ضد آتش باشند و به اتاقهای عمل، زایمان و بیهوشی راه نداشته باشند.

روشنایی
روشنایی در اتاق عمل بایستی قابل تنظیم باشد تا با توجه به موقعیت برش جراحی، نور را بازاویه‌های مختلف بتاباند. متداول‌ترین سیستم روشنایی چراغهای جراحی سقفی متحرک هستند این سیستم متشکل از یک روشنایی اصلی است که دارای حرکت چرخشی و زاویه‌هایی است و یک لامپ جنبی که بر روی یک بازوی ثانوی سوار است. روشنایی اصلی از تعداد زیادی لامپ کوچک ساخته شده است تا از ایجاد سایه‌های خیلی تاریک جلوگیری شود. امروزه اتاقهای عمل تخم مرغی شکل با روشنایی داخل سقفی نیز گاهی ساخته شوند مقررات روشنایی بیمازستانها شدت اسم روشنایی برای اتاقهای عمل را LUX 1000 و اتاقهای جنبی عمل را LUX 500 معرفی می‌کنند.

استریل‌سازی مرکزی

این مکان جایی است که تمام ابزار بیمارستان را آماده می‌کند. بیشتر این وسایل توسط دپارتمان جراحی (۴۰%) و مراقبتهای ویژه، جراحی و داخلی (هر کدام ۱۵%) استفاده می‌شود. به همین دلیل اتاق استریل‌سازی و مرکزی بایستی در نزدیکی این حوزه‌های تخصصی قرار گیرد توصیه می‌شود که مکانهای استریل‌سازی در جاههایی که دارای رفت‌وآمد کم (انسان و مواد) است قرار گیرند. تعداد استریل‌سازها بستگی به بزرگی بیمارستان و دپارتمانهای جراحی دارد و ممکن هست مساحت تقریبی ۱۲۰-۴۰ متر مربع را اشغال کنند.

بخش مراقبتهای ویژه

وظیفه بخش مراقبتهای ویژه (ICU) جلوگیری از اختلالات خطرناک فعالیتهای حیاتی بدن است: برای مثال ،اختلالات تنفسی، دگرگشت (سوخت‌و‌ساز بدن) و قلب وعروق ،عفونتها،دردشدید و ازکارافتادگی اعضاء (کبد، کلیه) خدمات بخش مراقبتهای فشرده کنترل ودرمان وهمچنین مراقبت از بیمار است. در بیمارستانهای عادی که فاقد تخصص پزشکی خاصی هستند مرسوم است که مراقبتهای ویژه را به دوبخش جراحی وپزشکی داخلی تقسیم بندی کنند.

ترتیب:
دپارتمان مراقبتهای ویژه بایستی یک بخش جداگانه باشد که فقط (بخاطر مسائل بهداشتی)از طریق لابی‌ها قابل دسترس باشد. توجه داشته باشید که براساس قوانین بیمارستان ،هر بخش مراقبتهای ویژه ،بایستی دارای بخش آتش‌نشانی جداگانه باشد. به غیر از سرسرای کارکنان و بیماران ،ملاقات کنندگان فقط بایستی از طریق سرسرای ملاقات کنندگان (اتاق انتظار) به این واحد دسترسی داشته باشد. درمرکز یک واحد مراقبتهای ویژه بایستی یک جایگاه کاری باز پرستاری قرار داشته باشد که به همه اتاق‌ها مشرف باشد .اتاق بازگشت هوشی بخش جراحی معمولا در قسمت مراقبتهای ویژه قرار دارد تا بیماران تحت مراقبت همان کارکنان قرار گیرند (توجیه اقتصادی) تعداد بیماران هر بخش مراقبتهای ویژه می‌‌بایستی بین شش تا ده باشد تا از انباشته شدن حجم کارکنان پزشکی و پرستاری جلوگیری شود وبهترین خدمت به بیماران ارائه شود. برای هرواحد (که دارای شش تا ده تخت است) میبایستی جایگا ه وظیفه پرستاران، جایگاه استریل (داروها و آماده سازی خون) یک اتاق مواد ویک اتاق تجهیزات در نظر گرفته شود. فضای لازمه تختها را می‌توان در ترتیب باز، بسته یا ترکیبی از ان دو قرار دارد. در ترتیب باز فضای کف اتاق بایستی بسیار زیاد باشد. تمام تختها بایستبی در معرض دید و نظارت جایگاه پرستارها باشند و دیوارهای (پارتیشن هایی) سبک ومتحرک، بیماران را از یکدیگر جدا می‌کند. این دیوارها بایستی دارای سبکی و ارتفاع آنها نصف سقف اتاق باشد. در ترتیب بسته اتاق‌ها ی جداگانه‌ای برای بیماران در نظر گرفته می‌شود که باز هم می‌‌بایستی تحت نظارت جایگاه مرکزی پرستارها باشند. از نقطه نظر بهداشتی و و روانشناختی ترجیح داده می‌شود زیرا بیماران در این مرحله بسیار آسیب‌پذیر هستند. یک را ه حل میانی که بسیار متداول است قرار دادن دو یا سه تخت در اتاقهای جداگانه است. ایده ال‌ترین طرح نقشه ستره‌ای است که در آن اتاق بیمار از جایگاه پرستاران در مرکز منشعب می‌شود.اما به خاطر محدودیت فضا روشهای سنتی متداولتر است. وظایف جانبی: برای وظایف جانبی بخشهای زیر بایستی در نظر گرفته شود. اتاق عمل برای جراحی‌های جزئی(m 30-25) فضای آزمایشگاهی ،آشپزخانه ،ساب است(۲۰m) اتاق مواد بهداشتی، اتاق معمولی، اتاق بهداشت، اتاق مهمانها،اتاق پزشک وظیفه، اتاق مدارک و در صورت امکان یک اتاق مشاوره و امکانات بهداشتی (با هماهنگی بخش بهداشت) بخش جراحی از نظر امکانات پزشکی می‌‌بایستی خود کفا و مستقل باشد.در کنار تمام تخت‌ها بایستی لوله، اکسیژن ،هوای فشرده وپمپ خلاء وجود داشته باشدو علاوه بر پریزهای برق متداول، پریزهای کم ولتاژ (برای سیستم فراخوانی پرستاران)و پریزهای پر فشار (مثلا برای تجهیزات پرتو ایکس) نیز بایستی تعبیه شود. بخش جراحی ویژه باید نزدیک و تا آنجا که می‌شود همسطح با دپارتمانهای جراحی و بخش پزشکی داخلی ویژه باشد. این بخش همچنین بایستی به پذیرش ومرکز خدمات عملیات اورژانس نیز نزدیک باشد. می‌‌بایستی با بخشهای بیماران سرپایی و جراحی مرتبط باشد همچنین توصیه می‌شود راههای دسترسی به آزمایشگاه کلینکی و بانک خون کوتاه باشد.

بخش‌های مراقبت

بخش‌های مراقبت بیماران بایستی در فضای بسته باشد و ترافیک انسانی‌ آن با طرح ریزی درست راهها به حداقل برسد. بخشها بایستی دارای پنجره‌هایی جهت ورود نور طبیعی باشد اما بخش‌های درمان ،اتاق پرستارها، داروخانه و غیره را می‌توان با چراغ روشن کرد.

دپارتمانهای مراقبت

دپارتمان‌های مراقبت هر کدام به تخصصی ویژه تقسیم می‌شوند و اینها نیز دارای زیر مجموعه‌های خود می‌‌باشند. برای ایجاد مراقبت و نظارت کافی تعداد تختها هر بخش نبایستی بیش از ۱۶ تا ۲۴ عدد باشد به خاطر استفاده صحیح از کارکنان معمولا دو جایگاه کاری در کنار هم قرار داده و به بخش بزرگی از ناحیه خدماتی پرستاران متصل می‌کنند (برای مراقبت حدود ۳۰ تا۳۴ بیمار). ترتیب اتاقها به وضعیت، نوع و درجه حاد بودن بیماری بستگی دارد. نواحی پرستاری زیر نیز بایستی متمایز باشند: پرستاری عادی، مراقبت ویژه و فشرده تعداد تختها برای هر گروه مراقبتی در بخش مراقبت ویژه و فشرده کمتر است (بین ۶ تا ۱۲ تخت بسته به بزرگی بیمارستان)اتاق‌ها بایستی به گونه‌ای قرار گیرد که در کناره‌های تخت (دو طرف و قسمتهای تحتانی) فضای کافی برای حرکت و دسترسی وجود داشته باشد. تعداد کابینت‌ها و کمدها برای وسایل شخصی بیمار بایستی کافی باشد. (همچنین فضای کافی برای وسایل و تجهیزات مراقبتی مانند سینی متحرک و کمد وجود داشته باشد.

برنامه فیزیکی

                طراحی بیمارستان با توجه به اوضاع اقلیمی و نیاز های بهداشتی و منطقه ای تا حدودی متفاوت است ولی استاندارد های ثابتی وجود دارد که منشاء اقتصادی و عملکردی دارند و روابط فضاها تحت یک نظام کلی در بیمارستان قرارمیگیرند. یک طرح خوب باید بهترین شکل تقسیم بندی و سازماندهی را داشته باشد.

قبل از شروع طراحی باید یک برنامه معماری وعملکردی داشت که در آن فضاها و مساحت های آنها مشخص شده است.در برنامه های کاملتر مشخصات تجهیزات داخل و میزان دما و فشار هوا و روشنایی وجنس مصالح وغیره نیز ذکر شده است.

معمار داخل میتواند ثحقیقات لازم را انجام دهد و در این مرحله در شرح معیارهای خاص هر فضا وتهیه چیدمان داخل آنها با ابعاد واندازه های دقیق همکاری کند.

 

پلان شماتیک

طراحی پلان شماتیک با توجه به برنامه فیزیکی شروع می شود. معمولا برای هر بخش یک بلوک در نظر گرفته می شود و اشکال مختلف ترکیب آنها بررسی می شوند.
ترکیب بخشهای مختلف پرستاری از جنبه های مدیریتی واقتصادی (اقتصاد سرویس دهی پزشکی) بسیار اهمیت دارد. در تمام مسیرهای افقی و عمودی یک عملکرد منطقی چه از نظر بهداشتی وچه از نظر سرویس دهی پزشکی و تدارکاتی وپرسنلی باید وجود داشته باشد، مانند تمایز مسیرها (کثیف وتمیز)، مسیر بیمار سرپایی ،بستری و ملاقات کنندگان بیمار اورژانس وغیره.

 

پلان مقدماتی

پس ازمطالعه کلی وآنالیز پلان های شماتیک، روی یک پلان معین کار ادامه می یابد. پلان مقدماتی، بسط وگسترش پلان شماتیک خواهد بود که با مقیاس ترسیم می شود. تهیه پلان مقدماتی کار مشترک تیم خواهد بود. یک معمار داخلی با توجه به تمام آنچه گفته شد و با توجه به اطلاعات و تحقیق هایی که در شروع کارش انجام داده، لی آت هایی را برای قسمت های مختلف پیشنهاد می کند. با انتخاب و ترکیب مناسب آنها، طرح مقدماتی شکل می گیرد. ممکن است که درارتباطات کلی پلان های شماتیک هم نظراتی داشته باشد. گاه ممکن است جزئیات داخلی در ارتباط با سازه بنا قرار گیرند. که هماهنگی آن یک کار برتر است. در چنین روشی، جزء به جزء فضا درک می شود وهنگامی که کلیه فعالیت های درون آنها کاملاً روشن باشد، طراحی با خلاقیت بیشتری صورت می گیرد.

پلان مقدماتی تجهیزات ثابت را نشان می دهد. این خیلی مهم است که بدانیم تجهیزات متحرک در درون اتاق ها جای می گیرد و با ابعاد فضاها مطابقت می کند یا نه. آگاهی ازتجهیزات وعملکردهای داخل بیمارستان و فعالیت هایی که داخل فضاها انجام می گیرد، به معمار داخلی امکان می دهد که شکل جدید فضاهای درون بخش ها را طراحی کند. تمام قسمت های طراحی شده جزء به جزء ترسیم می شوند که در این ترسیمات نیز معمار داخلی با آگاهی از تجهیزات و عملکردهای داخل بیمارستان ،با آرشیتکت همراهی می کند. سپس، مشاوران و مدیران و کمیته ساختمانی لی آت ها را مرور می کنند.

به گفته فرانک لویدرایت: ” پلان خوب هم آغاز است و هم پایان. پلان، پیش بینی علمی و هنری کار است. چون همه پلانهای خوب ارگانیک اند واین پلان، ریتم ها، حجم ها و اجزاء یک دکوراسیون خوب را هم در خود خواهد داشت .”

“با توجه به افزایش روز افزون کاربرد دستگاههای پزشکی در مراحل مختلف درمان، همکاری مهندس پزشکی باآگاهی که از تجهیزات و فعالیت هایی که داخل فضاها انجام می گیرددارد بسیار مفید میباشد.”


تاثیر فضاهای داخلی بر شکل معماری بیمارستان

ارتباطات درون بخش ها، ایجاد بهترین و کوتاه ترین رابطه مرکزپرستاری با اطاقهای بستری، تعداد تخت های تحت مراقبت، چگونگی آرایش اتاقها گرد آن وطریقه نورگیری، شکل بخش های بستری را تعیین می کنند. ترکیب چند بخش کنارهم و سپس با روی هم قرارگیری آنها، شکل هندسی برج بستری بوجود می آید. در بیشتر بیمارستان های ساخته شده با استانداردهای تجربه شده وبازدهی خوب، شکل هایی مشابه حروف الفبا حاصل شده که منعکس کننده ارتباطات بخش هاست. به طورمثال فرم های H,T,Y,X نمایانگرراهروهای ارتباطی بخش ها هستند که به شکل برج در طبقات تکرار شده اند. البته دراین فرم ها، بخش ها به شکل راهرویی مستقیم طراحی شده اند و مسائل اقتصادی و عملکردی در این فرم ها بررسی شده اند.


هرگونه نواندیشی دراین ارتباط، مانند شکل آرایش تختها گرد ایستگاه پرستاری که طریقه مراقبت بیماران رابهتر کند یا سیستم های جدید کنترل بیماران که ممکن است با پیشرفت های پزشکی علمی توسط کامپیوتر انجام شود و درشکل درونی بخش تاثیربگذارد، در نهایت فرم خارجی بیمارستان را متاثر خواهد کرد.
 
بیمارستان ها، معمولاً راهروهایی با اطاق های کوچک منشعب شده ازآنها هستند. توجه به دید بیمارعاملی تعیین کننده در ارتباطات درونی فضاهای بیمارستان به حساب می آید. برای رهایی از یکنواختی چنین منظره ای می توان راهروها را به شکل فضاهای دلپذیرتری طراحی کرد که در محل های پرستاری تبدیل به مکان های بی تکلف بشوند. البته ازبین بردن راهروها در بخش ها کارساده ای نیست. دید مستقیم برای پرستار بسیار بهتر است و هم چنین امکان گسترش آینده، دلیل منطقی برای وجود راهروهاست. لازمه ایجاد اشکال دیگر بخش ها توجه به این دو نکته است.

نقش معمار داخلی در تیم طراحی بیمارستان

کاری که یک معمار داخلی می تواند در تیم طراحی بیمارستان بکند بسیار بنیادی است وممکن است به دلیل توجهات خاصی که به فضاهای داخلی می کند در طرح ریزی کلی تاثیر گذارباشد. البته درروش کارتیمی وگروهی حجم کاربسیار افزایش پیدا می کند اما کیفیت کار بالاتر است.

امروزه توجه بیشتری به تاثیر حیاتی فضاهای اطراف معطوف گشته، به خصوص در زمینه بیمارستان بشدت این نیازبه ملاطفت احساس می شود. همچنین ایجاد رابطه فرهنگی، تخفیف ترس، ایجاد صمیمیت و شادی بخش بودن محیط ضروری به نظر می رسد. یک طراح حتی در مورد پیچیدگی های روانی و احساسی حفظ سلامت تحقیق می کند تا بتواند محیطی کاملاً آرام و با توجه به نیازهای استفاده کنندگانش را خلق کند. درهنگامی که بیماربرای مبارزه با بیماری آماده می شود، محدود شدن اجباری، احساس بی پناهی، نگرانی در مورد مخارج پزشکی و نتیجه تشخیص بیماری و جراحی او را تحت فشار قرارمی دهد، فضاهای جالب برای نشستن های گروهی و بدون تشریفات و غیررسمی و صحبت با دیگران و همدردی می تواند آنها را تقلیل دهد.

اثرات نور و رنگ در بهبودی بیماران

 

 

 

 

 

                          

مسئله ای که بدان بی توجهی می شود، معنای بیولوژیکی نور و تاثیر نورآفتاب درامر بهبودی است. همچنین در بستری های طولانی در بیمارستان ها وجود نورهای خاصی ضروری است تا وظایف متابولیکی و گردش خون به درستی انجام پذیرد. کسانی که این گونه محیط ها را طراحی می کنند، باید از اثرات بیولوژیکی نوراطلاع داشته باشند. نمایش ناگهانی نورسبب تحریک غدد فوق کلیوی می شود. ممکن است در این موارد از گردش روز و شب الهام گرفته و مشابه نور طبیعی را ایجاد کرد. همچنین نورهای متصل به سقف و تیرهای مشبک و جنس وجزئیات آنها بررسی شوند. جاسازی وسایل گرمایی و سرمایی و مشخصات ضربه گیر در دیوارها و جعبه های نگهدارنده مخصوص دستگاه های مختلف پزشکی و اتصالات مخصوص، همه از جزئیات داخلی هستند که رابطه تنگاتنگی با طرح معماری و حتی گاه استراکچربنا دارند. برای کم کردن سر و صداهای اضافی در محیط بیمارستان و سیستم های تهویه و غیره باید از قبل با مشاوره معمار داخلی تدابیری انجام گیرد. بنابراین می بینیم که آگاهی ازاثرات فضا، نور و رنگ در حیات اجتماعی سلامت برای هر طراحی مهم است. این تاثیرات ممکن است سلامت را تقویت کند و ممکن است سبب افسردگی، بیهودگی و خواب آلودگی گردد. معماران داخلی می توانند با استفاده از این آگاهی ها بهبودی را افزایش دهند و دسترسی به آرامش درونی را سهل تر کنند.

کارهای هنری روی دیوارها برای تنظیم سیستم عصبی جهت انجام وظیفه مطلوبند. تاثیر رنگ های گرم و سرد و روشنایی مباحث وسیعی هستند. مثلاً کنتراست زیاد سبب سردرد و فشار چشم می شود. افزایش هوشیاری یا گیجی و حواس پرتی، احساس گذرزمان، ایجاد رابطه فرهنگی، غم افزایی یا شادی بخش بودن نتایج یک طراحی داخلی هستند. اطلاع از تئوری های جدید رنگ و رابطه شان با شکل معماری مسئله قابل توجهی است. رنگ و اثرات آن در محیط پزشکی یک بخش مهم از مطالعه تحقیقی معمار داخلی است.


طراحی داخلی

طرح های معماری داخلی و انتظامی که طراح به فضا می دهد بسیار بنیانی است و با آنچه در استانداردها نوشته شده ممکن است متفاوت باشد. ممکن است بهتر باشد اتاق ها به گونه ای طراحی گردند که بیماران دید بهتری نسبت به خارج و همچنین ارتباط بهتری با پرستاران و یا همراهان داشته باشند. ممکن است دراتاق های روز، جایی که بیماران سیار گرد می آیند امکان بهره مندی از نور طبیعی، آفتاب، درخت وآسمان را ایجاد کرد( مانند یک حیاط محصور) که ارجح است قابل کنترل ازایستگاه پرستاری باشد.
کارهای هنری روی دیوارها و کف ها تکمیل کننده طراحی هستند. مبلمان داخل بهتر است کمترین سطح تماس را با کف سالن یا راهرو داشته باشد. نوع پوشش های کف ودیوارمی تواند رعایت بهداشت را آسان تر کند. برای صندلی های انتظار طرح هایی را می توان ارائه داد که کار شستشوی روزانه را آسان تر کند که ممکن است نیاز به پیش بینی هایی در اجرا باشد. جنس کف ها در اتاق های مختلف و اتاق های عمل توصیه های خاصی را می طلبد.

برای ایجاد شرایط مطلوب دربیمارستان باید ازهمه دانسته های مختلف سود برد، مخصوصاً هنگامی که روح پژمرده انسان بیشترین نیاز را بدان دارد.

ترجمه و برداشتی از کتاب های :

Functional Planing of General Hospitals – Aloen B- Mills

The Design of Medical and Dental Facilities  – Jain Malkin


 
 
بیمارستانهای "های – تک"
نویسنده : نگار اشرفی - ساعت ٧:٤۱ ‎ب.ظ روز سه‌شنبه ٢٥ امرداد ،۱۳٩٠
 

بیمارستانهای "های – تک"

The New Age of High-Tech Hospitals


تکنولوژی اطلاعات و سیستم های دیجیتال، پزشکی را به همسویی در سیستمی واحد قادر می سازد.

 


با ورود تعدادی از سیستم های دیجیتال به داخل بیمارستان ها، کارفرمایان برای پذیرفتن سیستم های شبکه ای و استفاده از آنها مشتاق می گردند. از نقطه نظر پزشکی، این سیستم ها شامل هر دو نوع سیستم های اطلاعاتی و کلینیکی نظیر سیستم الکترونیکی ثبت مدارک پزشکی (EMR) ، سیستم های ارتباطی و بایگانی تصاویر (PACS) ، و علامتگذاری فرکانس های رادیویی (RFID) می باشند. در این میان سیتم هایی همچون احضار پرستار، هشدار آتش و دور سنجی و نظارت بر بیمار(مونیتورینگ اعضای حیاتی بدن) در شبکه های جداگانه ای قرار می گیرند. سیستم های ارتباطی نظیر کنفرانس ویدیویی از راه دور و پیج افراد نیز در سیستم هایی مجزا و سیستم های امنیتی نظیر مراقبت از کودکان به عنوان آیتم های جداگانه ای مطرح می باشند.

 


از نقظه نظر ساختمانی، مهندسی و سیستم مدیریت ساختمان (BMS) مجموعا ازسیستم های تهویه مکانیکی، کنترل کیفیت هوا و رطوبت داخلی به صورت تجهیزات مرکزی تشکیل می گردند. BMS نظارت بر سیستم های روشنایی و استفاده از انرژی را نیز در فضاهای درمانی به منظور کاهش مصرف مازاد آنها بر عهده می گیرد.
هنوز در هیچ بیمارستان یا فضای درمانی تمامی این سیستم ها گردهم نیامده اند؛ اما در 5 سال آینده، کشور قطر شاهد اتمام عملیات اجرایی بیمارستانی با استفاده از برترین فن آوری دیجیتال خواهد بود. این کشور کوچک خاورمیانه، دو تن از معماران آمریکایی Ellerbe Becket و Pelli Clarke Pelli را برای طراحی مرکز تحقیقاتی و درمانی پیشرفته (بدلیل استفاده تکنولوژی برتر در این مجموعه) sidra "سیدرا"، گردهم آورده است.

سیدرا بخشی از شهر آموزشی بلندپروازانه در دوحه، پایتخت قطر، است که در صورت تکمیل، تجسمی واقعی از یک مدل پیشرفته در طراحی بیمارستانها خواهد بود. مجموعه ای که معماران و کارفرمایان، فن آوری را در مدلهای متفاوتی در آن به نمایش خواهند گذاشت: در حوزه مراقبت از بیماران، تشریک مساعی و آموزش بین المللی در شاخه های پزشکی، کنترل و اداره ساختمان و در طراحی ساختمان مجموعه. حتی احتمالا تکنولوژی، در جهت معرفی و تشریح بیمارستان و فضاهای آن برای بیماران نیز بکار خواهد رفت.

 


اما آنچه تمامی این کاربردهای غیر مشابه را در کانال دیجیتالی واحدی سهیم خواهد نمود، تکنولوژی اطلاعات یا IT است که کلیه مراحل اجرایی بیمارستان را در یک رشته کابل نوری هدایت می نماید.

Joe Leger مدیر گروه مشاور تکنولوژی که عمدتاً در زمینه فن آوری مراکز درمانی، فعالیت می نمایند، اظهار می دارد: "پیشتر هر سیستم دیجیتالی، زیرساخت کابلی جداگانه ای برای خود داشت، در حالیکه امروزه این ملزومات، بزرگتر از یک جعبه نیست. زمانی که ما خواهان اتاقی بزرگ برای ITمی باشیم، طراحان امتنا می کنند، درحالیکه ما موجب حفظ فضا می شویم، چراکه قبلاً هر سیستم اطلاعاتی، اتاق مجزای خود را طلب می کرد."

لگر در طراحی پروژه 400 تخت خوابی و 7/1 میلیون فوت مربعی سیدرا، با معماران "بکت و پلی" همکاری می نمابد؛ بیمارستانی که بطور دائم با مرکز درمانی Weill Cornell در شهر نیویورک در ارتباط خواهد بود.


 
 
← صفحه بعد